มิติที่ 2 เส้นทางการตลาดกล้วยไม้ PDF  | พิมพ์ |

ผลการศึกษาเชิงบูรณาการทางด้านเส้นทางการตลาดกล้วยไม้สามารถสรุปผลการศึกษาออกมาได้ 2 ประเด็น โดยแบ่งการนำเสนอออกเป็น 2 มุมมอง ดังนี้

มุมมองที่  1   เส้นทางการตลาดที่ใช้ในการกระจายตัวสินค้ากล้วยไม้ของอุตสาหกรรมกล้วยไม้ในพื้นที่ภาคกลาง และ พื้นที่ใกล้เคียง ในภาพรวม

จากการบูรณาการข้อมูลที่ได้จากสามารถสรุปรูปแบบของเส้นทางการตลาดที่ใช้ในการกระจายกล้วยไม้ได้ 5 รูปแบบ / ช่องทาง ดังนี้

1.  ช่องทางตรง (Direct-Marketing Channel) โดย มีผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางลักษณะดังกล่าวคิดเป็นร้อยละ 13.3

2.  ช่องทางพ่อค้าตลาดกลาง (Agricultural Market-Wholesaler Channel) โดยมีผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางลักษณะดังกล่าวคิดเป็นร้อยละ 17.1

3. ช่องทางพ่อค้าส่ง (Wholesaler Channel) คือ โดยมีผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางลักษณะดังกล่าวคิดเป็นร้อยละ 5.7

4.  ช่องทางพ่อค้าปลีก (Retailer Channel) คือ โดยมีผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางลักษณะดังกล่าวนี้คิดเป็นร้อยละ 1.9

5.  ช่องทางพ่อค้าส่งออก (Exporter Channel) คือ โดยมีผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางลักษณะดังกล่าวนี้คิดเป็นร้อยละ 62.0 

มุมมองที่ 2  ฐานข้อมูลเชิงลึกทางด้านธุรกิจของผู้ประกอบธุรกิจกล้วยไม้พิจารณาแยกตามแต่ละรูปแบบเส้นทางการตลาดที่ใช้ในการกระจายตัวสินค้ากล้วยไม้ของอุตสาหกรรมกล้วยไม้ในพื้นที่ภาคกลางและพื้นที่ใกล้เคียง

ผลจากการศึกษาผู้ประกอบธุรกิจกล้วยไม้ทั้งหมดสามารถแบ่งฐานข้อมูลแยกตามแต่ละรูปแบบเส้นทางการตลาดที่ใช้ในการกระจายตัวสินค้ากล้วยไม้ได้ 2 ประเด็น คือ ด้านธุรกิจและด้านการผลิต โดยในส่วนของประเด็นด้านธุรกิจนั้นจากการศึกษา พบว่าผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางลักษณะต่างๆ ส่วนใหญ่เป็นเกษตรกรที่เพาะปลูกกล้วยไม้ประเภทตัดดอกเพียงอย่างเดียวจำนวนมากที่สุดคิดเป็นร้อยละ 89.52  และมีขนาดธุรกิจในการดำเนินการเป็นไร่ขนาดใหญ่คือ มากกว่า 5 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 64.9 ซึ่งประกอบด้วยช่องทางตรง ช่องทางพ่อค้าตลาดกลาง และช่องทางพ่อค้าส่งออก สำหรับช่องทางพ่อค้าส่งและช่องทางพ่อค้าปลีกมีขนาดธุรกิจในการดำเนินการเป็นไร่ขนาดกลางคือ ประมาณ 1-5 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 75.0

สำหรับประเด็นด้านการผลิตนั้นสามารถสรุปผลการศึกษาออกเป็นประเด็นที่น่าสนใจออกเป็น 4 ประเด็นด้วยกัน ดังนี้

 

1.  แหล่งที่มาของกล้วยไม้

ผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางอ้อมลักษณะต่างๆ ส่วนใหญ่มีแหล่งที่มาของกล้วยไม้จากการซื้อมาจากเกษตรกรข้างเคียงหรือในชุมชน และนำมาคัดหรือแยกต้นเองคิดเป็นร้อยละ 52.6 ยกเว้นผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางตรงที่จะมีแหล่งที่มาของกล้วยไม้จากการซื้อมาจากเกษตรกรข้างเคียง หรือ ในชุมชนบริเวณใกล้เคียง คิดเป็นร้อยละ 50.0

 

2.  พันธุ์กล้วยไม้ที่นิยมปลูก

                        ผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางลักษณะต่างๆ นิยมการปลูกพันธุ์กล้วยไม้ที่แตกต่างกัน ดังนี้

2.1   ช่องทางตรง โดยพันธุ์กล้วยไม้ที่เกษตรกรปลูกมีทั้งหมด 24 พันธุ์  โดยพันธุ์ที่นิยมปลูกมากที่สุดคือ พันธุ์บอมโจแดง ซึ่งมีพื้นที่ปลูกโดยเฉลี่ย 9.38 ไร่ และมีจำนวนต้นโดยเฉลี่ย 16,611.94 ต้น และ พันธุ์แคททรียา ซึ่งมีพื้นที่ปลูกโดยเฉลี่ย  2.58 ไร่ และมีจำนวนต้นโดยเฉลี่ย 44,125.00 ต้น

2.2    ช่องทางพ่อค้าตลาดกลาง โดยพันธุ์กล้วยไม้ที่เกษตรกรปลูกมีทั้งหมด 16 พันธุ์  พันธุ์ที่เกษตรกรนิยมปลูกมากที่สุดคือ พันธุ์บอมโจแดง ซึ่งมีพื้นที่ปลูกโดยเฉลี่ย 10.50 ไร่ และมีจำนวนต้นโดยเฉลี่ย 198,110.00  ต้น

2.3    ช่องทางพ่อค้าส่ง โดยพันธุ์กล้วยไม้ที่เกษตรกรปลูกมีทั้งหมด 15 พันธุ์  พันธุ์ที่เกษตรกรนิยมปลูกมากที่สุดคือ พันธุ์หวายแคระ ซึ่งมีพื้นที่ปลูกโดยเฉลี่ย  0.30  ไร่ และมีจำนวนต้นโดยเฉลี่ย 26,750.00 ต้น พันธุ์ช้างและพันธุ์แคททรียา ซึ่งทั้ง 2 พันธุ์มีพื้นที่ปลูกโดยเฉลี่ย  0.15 ไร่ และ มีจำนวนต้นโดยเฉลี่ย 2,750.00  ต้น และ 3,250.00 ต้น ตามลำดับ

2.4   ช่องทางพ่อค้าปลีก  โดยพันธุ์กล้วยไม้ที่เกษตรกรปลูกมีทั้งหมด 3 พันธุ์ พันธุ์ที่เกษตรกรนิยมปลูกมากที่สุดคือ พันธุ์บอม 17 และพันธุ์บอมโจแดง ซึ่งทั้ง 2 พันธุ์มีพื้นที่ปลูกโดยเฉลี่ย 1.5 ไร่ และ มีจำนวนต้นโดยเฉลี่ย 24,000.00 ต้น และ พันธุ์   มอคคาร่า ซึ่งมีพื้นที่ปลูกโดยเฉลี่ย 5 ไร่ ซึ่งมีจำนวนต้นโดยเฉลี่ย 100,000.00  ต้น

2.5   ช่องทางพ่อค้าส่งออก โดยพันธุ์กล้วยไม้ที่เกษตรกรปลูกมีทั้งหมด 35 พันธุ์  พันธุ์ที่เกษตรกรนิยมปลูกมากที่สุดคือ พันธุ์มอคคาร่า ซึ่งมีพื้นที่ปลูกโดยเฉลี่ย 3.88 ไร่ และมีจำนวนต้นโดยเฉลี่ย 63,937.50  ต้น

 

3.  โครงสร้างรายได้จากการดำเนินธุรกิจจำหน่ายกล้วยไม้

ผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางลักษณะต่างๆ มีรายได้จากการจำหน่ายกล้วยไม้พันธุ์ต่างๆ ที่แตกต่างกันเนื่องจากราคาของพันธุ์กล้วยไม้แต่ละชนิดมีความแตกต่างกัน โดยกล้วยไม้ตัดดอก จะจำหน่าย 2 ลักษณะคือ กรณีที่เกษตรกรผู้ค้าปลีกแยกประเภทการตัดดอกขาย และ กรณีเกษตรกรไม่แยกประเภทการตัดดอก สำหรับการจำหน่ายกล้วยไม้ที่แยกประเภทการตัดดอกขายนั้น ราคาจำหน่ายจะมีความแตกต่างกันขึ้นอยู่กับพันธุ์ของกล้วยไม้ และความยาวของช่อ หากช่อกล้วยไม้ยิ่งยาวก็จะยิ่งทำให้ราคาของกล้วยไม้มีราคาสูง ซึ่งมีการตัดดอกกล้วยไม้แยกเป็นประเภทการตัดดอก 4 ขนาดคือ

1.  ขนาดช่อยาวพิเศษ ช่อดอกมีความยาวตั้งแต่ปลายโคนก้านถึงปลายยอด  50-65  ซม.

2   ขนาดช่อยาว   ช่อดอกมีความยาวตั้งแต่ปลายโคนก้านถึงปลายยอด   45-50  ซม.

3.  ขนาดช่อสั้น   ช่อดอกมีความยาวตั้งแต่ปลายโคนก้านถึงปลายยอด   40-45  ซม.

4.  ขนาดช่อสั้นสุด  ช่อดอกมีความยาวตั้งแต่ปลายโคนก้านถึงปลายยอด   30-40  ซม.

ผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางลักษณะต่างๆ มีรายได้จากการจำหน่ายกล้วยไม้ ดังนี้

3.1           ช่องทางตรง รายได้จากการจำหน่ายกล้วยไม้ตัดดอกกรณีแยกประเภทการตัดดอกขายที่มีราคาขายสูงที่สุดคือ คือ พันธุ์หวายขาย ราคาจะอยู่ระหว่าง 5-8 บาท ขึ้นอยู่กับความยาวของช่อ  กรณีไม่แยกประเภทการตัดดอก   พันธุ์ที่มีราคาขายสูงที่สุด คือ   พันธุ์มอคคาร่า ราคาช่อละ 10 บาท  สำหรับกล้วยไม้ต้นราคาที่จำหน่ายได้สูงที่สุดคือ พันธุ์แวนด้าราคาต้นละ 300 บาท

3.2           ช่องทางพ่อค้าตลาดกลาง รายได้จากการจำหน่ายกล้วยไม้ตัดดอกกรณีแยกประเภทการตัดดอกขายที่มีราคาขายสูงที่สุดคือ คือ พันธุ์ขาวสนาน ราคาจะอยู่ระหว่าง 7-10 บาท ขึ้นอยู่กับความยาวของช่อ  กรณีไม่แยกประเภทการตัดดอกพันธุ์ที่มีราคาขายสูงที่สุดคือ พันธุ์ขาวสนาน ราคาช่อละ 12 บาท 

3.3           ช่องทางพ่อค้าส่ง รายได้จากการจำหน่ายกล้วยไม้ตัดดอกกรณีแยกประเภทการตัดดอกขายที่มีราคาขายสูงที่สุดคือ คือ พันธุ์บูรณเจต ราคาจะอยู่ระหว่าง 6-8 บาท ขึ้นอยู่กับความยาวของช่อ  กรณีไม่แยกประเภทการตัดดอกพันธุ์ที่มีราคาขายสูงที่สุดคือ พันธุ์แอนนา ราคาช่อละ 10 บาท  สำหรับกล้วยไม้ต้นราคาที่จำหน่ายได้สูงที่สุดคือ พันธุ์แวนด้า ราคาต้นละ 500 บาท

3.4           ช่องทางพ่อค้าปลีก รายได้จากการจำหน่ายกล้วยไม้ตัดดอกกรณีแยกประเภทการตัดดอกขายที่มีราคาขายสูงที่สุดคือ คือ พันธุ์มอคคาร่า ราคาจะอยู่ระหว่าง 9-12 บาท ขึ้นอยู่กับความยาวของช่อ  กรณีไม่แยกประเภทการตัดดอกพันธุ์ที่มีราคาขายสูงที่สุดคือ พันธุ์บอมโจแดง ราคากิโลกรัมละ 80 บาท 

3.5           ช่องทางพ่อค้าส่งออก  รายได้จากการจำหน่ายกล้วยไม้ตัดดอกกรณีแยกประเภทการตัดดอกขายที่มีราคาขายสูงที่สุดคือ คือ พันธุ์บูรณเจต ราคาจะอยู่ระหว่าง 6-8 บาท ขึ้นอยู่กับความยาวของช่อ  กรณีไม่แยกประเภทการตัดดอกพันธุ์ที่มีราคาขายสูงที่สุดคือ พันธุ์เจมส์สตอริโอ ราคาช่อละ 12 บาท 

 

4. การดำเนินงานของผู้ประกอบการธุรกิจ

ผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางลักษณะต่างๆ สามารถจำหน่ายกล้วยไม้ได้สูงที่สุดคือช่วงเดือนพฤษภาคม  มิถุนายน และ กรกฎาคม ตามลำดับ  ซึ่งส่วนใหญ่จะมีจัดการส่งกล้วยไม้ให้ลูกค้าหรือผู้ซื้อโดยที่ลูกค้าหรือผู้ซื้อมารับสินค้าด้วยตนเองคิดเป็นร้อยละ 89.5  สำหรับการบรรจุภัณฑ์กล้วยไม้ส่วนใหญ่ไม่ต้องมีบรรจุภัณฑ์ เนื่องจากใช้ยางรัดเป็นช่อๆ ใส่เข่งให้ลูกค้ามารับ คิดเป็นร้อยละ 83.8  แต่กรณีที่มีการบรรจุภัณฑ์จะมีต้นทุนประมาณ 3.25 บาทต่อชิ้น หรือ บรรจุภัณฑ์เป็นกระถางต้นไม้ต้นทุนประมาณ 9 บาท ซึ่งมีผู้ประกอบการจัดทำเพียงเล็กน้อย คิดเป็น ร้อยละ 5.7

ผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางลักษณะต่างๆ  ส่วนใหญ่มีการกำหนดราคาซื้อขายโดยใช้วิธีกำหนดราคาซื้อขายจากราคาตลาด หรือราคากลางในช่วงเวลานั้นๆ คิดเป็นร้อยละ  44.7  และไม่มีราคาซื้อขายที่แน่นอนขึ้นอยู่กับการตกลงและต่อรองระหว่างผู้ซื้อผู้ขายคิดเป็นร้อยละ  39.0  ซึ่งผู้ประกอบการจะมีรูปแบบการรับชำระเงินค่าสินค้าทั้งเป็นเงินสดและเงินเชื่อคิดเป็นร้อยละ 53.3  ยกเว้นผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางตรงที่มีการรับชำระเงินค่าสินค้าเป็นเงินสดอย่างเดียว 

สำหรับการส่งเสริมการตลาดผู้ประกอบธุรกิจที่ดำเนินการกระจายสินค้าผ่านช่องทางลักษณะต่างๆ  ส่วนใหญ่ไม่มีการส่งเสริมการตลาดคิดเป็นร้อยละ 94.3  สำหรับผู้ประกอบการที่มีการส่งเสริมการตลาดผู้ประกอบการจะใช้มีวิธีการดำเนินการดังนี้  การประชาสัมพันธ์ด้วยการเชิญวิทยากรมาบรรยาย  การโฆษณาผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ด้วยการมี e-mail และการโฆษณาผ่านสื่ออื่นๆ เช่น การบอกเล่าในสังคม เป็นต้น   และในส่วนของการรับทราบข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับกล้วยไม้จะรับทราบข้อมูลข่าวสารจากหน่วยงานราชการคิดเป็นร้อยละ 20.9  และรับข้อมูลข่าวสารจากสื่ออื่นๆ เช่น สมาคมผู้ประกอบการกล้วยไม้ คิดเป็นร้อยละ 23.8

****ข้อมูลรายงานผลการศึกษา****